In het Integraal Zorgakkoord (IZA): ‘Samen werken aan gezonde zorg’ zijn afspraken gemaakt over het verbeteren van digitalisering en gegevensuitwisseling in de zorg. Het doel is om de zorg toegankelijk, betaalbaar en toekomstbestendig te houden.
Europese wetgeving: EHDS
Sinds de invoering van het IZA zijn belangrijke stappen gezet. Zowel in Europese en nationale regelgeving als de ontwikkeling van landelijke voorzieningen. Deze ontwikkelingen dragen bij aan een zorgstelsel waarin gezondheidsgegevens veilig, betrouwbaar en gebruiksvriendelijk beschikbaar zijn voor burgers en zorgverleners.
Een belangrijke ontwikkeling is de European Health Data Space (EHDS). Deze Europese wet geeft mensen meer regie over elektronische gegevens over hun gezondheid. Zo krijgen zij het recht om gezondheidsgegevens digitaal in te zien, op te halen, te delen en over te dragen. Ook krijgen burgers meer inzicht in het gebruik van hun gegevens en komen er aanvullende mogelijkheden om hun rechten uit te oefenen, zoals het kunnen zien wie hun gegevens heeft geraadpleegd, het laten corrigeren van onjuiste gegevens of het beperken van de toegang tot bepaalde gezondheidsgegevens.
De EHDS legt niet alleen rechten vast voor burgers maar ook verplichtingen voor EU-lidstaten. Iedere lidstaat moet een nationale digitale toegangsdienst inrichten waarmee burgers hun gezondheidsgegevens kunnen bekijken en hun EHDS-rechten daadwerkelijk kunnen uitoefenen. Daarnaast moeten lidstaten zorgen voor een veilige, betrouwbare en gestandaardiseerde uitwisseling van gezondheidsgegevens, zowel binnen de eigen landsgrenzen als tussen Europese landen. De EHDS draagt daarmee bij aan een toekomst waarin burgers meer controle hebben over hun gezondheidsgegevens en zorgverleners op het juiste moment kunnen beschikken over relevante informatie.
Nederlandse invulling
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) werkt aan de Nederlandse invulling van de EHDS. Daarbij bouwt het ministerie zoveel mogelijk voort op bestaande wetten, afspraken, standaarden en initiatieven.
Een belangrijke basis is de Wegiz, die elektronische gegevensuitwisseling in de zorg stimuleert. Daarnaast werkt VWS aan de Wet op het gezondheidsinformatiestelsel, die het toekomstige gezondheidsinformatiestelsel in Nederland verder moet ondersteunen. Ook wordt gewerkt aan de inrichting van een Gezondheidsdata-autoriteit, die een rol krijgt bij de uitvoering en het toezicht op onderdelen van de EHDS. Daarnaast verkent VWS de mogelijkheden voor Mijn Gezondheidsoverzicht. Net als Mijn Pensioenoverzicht zou dit mensen in de toekomst één plek kunnen bieden voor inzicht in hun gezondheidsgegevens en de rechten die zij op grond van de EHDS krijgen.
Samen dragen al deze ontwikkelingen bij aan een stelsel waarin gezondheidsgegevens veilig en betrouwbaar beschikbaar zijn voor inwoners van Nederland, zorgverleners en andere partijen die daar wettelijk toegang toe hebben.
De rol van MedMij
Om de EHDS uit te voeren moet iedere EU-lidstaat een nationale digitale toegangsdienst inrichten waarmee burgers hun rechten daadwerkelijk kunnen uitoefenen. Daarbij wordt zoveel mogelijk gebruikgemaakt van bestaande voorzieningen in het Nederlandse zorginformatiestelsel.
Een recente verkenning van Adviesbureau Berenschot en Hooghiemstra & Partners laat zien dat het MedMij Afsprakenstelsel hiervoor een belangrijke basis kan vormen. Uit de verkenning blijkt dat MedMij al ondersteunt wat burgers straks op grond van de EHDS mogen verwachten: inzage in gezondheidsgegevens, het ophalen van gegevens en het delen ervan via persoonlijke gezondheidsomgevingen (PGO’s) en straks Mijn Gezondheidsoverzicht. Voor aanvullende burgerrechten zijn verdere ontwikkeling en beleidskeuzes nodig.
Het MedMij Afsprakenstelsel bevat juridische, organisatorische, functionele en technische afspraken die veilige en betrouwbare uitwisseling van gezondheidsgegevens tussen burgers en zorgaanbieders mogelijk maken. Daarmee vormt MedMij een bestaande bouwsteen die kan worden benut voor de verdere ontwikkeling van het Nederlandse gezondheidsinformatiestelsel.
Wat betekent dit voor jou als zorgverlener?
De komende jaren krijg je als zorgverlener steeds meer te maken met ontwikkelingen rond databeschikbaarheid. Wet- en regelgeving geven mensen meer mogelijkheden om hun gezondheidsgegevens digitaal te gebruiken en versterken hun regie op deze gegevens.
Door gezondheidsgegevens beschikbaar te stellen via het MedMij Afsprakenstelsel sluiten zorgverleners aan op landelijke afspraken en bereiden zij zich voor op toekomstige ontwikkelingen rond de Wegiz, de Wet GIS, Mijn Gezondheidsoverzicht en de EHDS.
Zo draag je bij aan zorg waarin gezondheidsgegevens veilig, betrouwbaar en beschikbaar zijn voor burgers en zorgverleners. Stap voor stap ontstaat daarmee een stelsel waarin burgers meer regie krijgen over hun gezondheidsgegevens en je als zorgverlener kan beschikken over de juiste informatie op het juiste moment.
