Mondzorggegevens zien is mooi, begrijpen is beter

MedMij werkt eraan dat inwoners van Nederland hun mondzorggegevens veilig en betrouwbaar kunnen inzien en gebruiken. Maar gegevens beschikbaar maken is niet genoeg. Want wat heb je aan een verrichtingscode als je niet weet wat die betekent? Daarom liet MedMij onderzoeksbureau MARE onderzoeken hoe betrouwbare uitleg direct bij die mondzorggegevens getoond kan worden. Tien deelnemers bekeken vijf manieren hoe uitleg gegeven kan worden. Hun voorkeur is duidelijk: zet de uitleg direct bij de gegevens waar deze over gaat en laat zien waar de informatie vandaan komt.

Wie informatie over een behandeling niet begrijpt, kan zelf verder zoeken. Bijvoorbeeld via Google of een AI-tool of door de zorgverlener om uitleg te vragen. Vaak gaat het om concrete vragen. Wat betekent deze medische term? Wat is er precies gedaan tijdens een behandeling? En hoe zit het met de kosten op een factuur? Deelnemers willen zulke informatie gebruiken om zich voor te bereiden op een afspraak. Of om na afloop thuis nog eens rustig terug te lezen wat er is gedaan.

Maar hoe zorgen we ervoor dat betrouwbare uitleg direct beschikbaar is op het moment dat iemand die nodig heeft? Om dat te onderzoeken, kregen tien deelnemers vijf manieren te zien waarop uitleg bij mondzorggegevens kan worden aangeboden. Die liepen uiteen van zelf een verrichtingscode opzoeken op Allesoverhetgebit.nl tot uitleg die direct bij de verrichting staat in de app waarin iemand zijn gezondheidsgegevens bekijkt, zoals een persoonlijke gezondheidsomgeving (PGO). De deelnemers kregen deze vijf mogelijkheden voorgelegd:

1. Zelf zoeken: vanuit het overzicht met verrichtingen in de app naar Allesoverhetgebit.nl gaan en daar zelf de verrichtingscode opzoeken.
2. Direct naar de uitleg: vanuit een specifieke verrichting in de app rechtstreeks naar de bijbehorende informatie op Allesoverhetgebit.nl.
3. Zelf zoeken in de app: de zoekpagina van Allesoverhetgebit.nl wordt in de app getoond. Daar zoekt iemand zelf de code op.
4. Directe uitleg in de app: in de app wordt direct de juiste informatie van Allesoverhetgebit.nl getoond, nog wel in de vormgeving van Allesoverhetgebit.nl.
5. Volledig geïntegreerd: de juiste informatie staat in de app direct bij de verrichting en sluit ook in vormgeving aan op de app.

Uitkomsten

Van de vijf mogelijkheden heeft de variant waarbij de uitleg direct bij de verrichting staat de voorkeur. De uitleg sluit ook in de vormgeving aan op de app waarin iemand de gezondheidsgegevens bekijkt. Deelnemers hoeven daardoor niet zelf een verrichtingscode te onthouden, op te zoeken of ergens anders in te voeren. Dat ervaren zij als gemakkelijker en overzichtelijker. En ook vertrouwen speelt mee. Deelnemers zien uitleg uit een kennisbank als betrouwbaar. Staat die uitleg in de app waarin zij hun gezondheidsgegevens bekijken, dan komt die voor hen nog betrouwbaarder over. Een deelnemer zegt: “Ik vind het wel iets zeggen als de informatie in de PGO staat. Ze zetten daar niet zomaar informatie neer.”

Daarbij zijn er wel aandachtspunten. Als de uitleg opgaat in de app, moet duidelijk blijven waar deze vandaan komt. Ook moet duidelijk zijn dat het om algemene informatie gaat en niet om persoonlijke informatie over de eigen behandeling. Deelnemers vinden het daarnaast belangrijk dat de informatie actueel is en in begrijpelijke taal wordt aangeboden. Begrijpelijke taal maakt de informatie toegankelijker, ook voor mensen die minder digitaal vaardig zijn. Deelnemers hebben vooral behoefte aan uitleg over medische termen, behandelingen en kosten.

Van gegevens inzien naar gegevens begrijpen

Een deelnemer zegt daarover: “Het is heel fijn als de informatie binnen een PGO staat, anders kan ik het net zo goed zelf opzoeken in de browser.” Een ander zegt: “Het is fijn dat je op een zelfgekozen moment rustig kunt kijken wat bepaalde informatie betekent.”

Dat raakt aan waar MedMij aan bijdraagt: mensen niet alleen toegang geven tot hun gezondheidsgegevens, maar hen ook helpen om meer inzicht en overzicht te krijgen. Zo kunnen zij hun gezondheidsgegevens beter gebruiken. MedMij gebruikt de uitkomsten dan ook om met betrokken partijen afspraken uit te werken over het tonen van betrouwbare uitleg bij gegevens. Dit onderzoek is daarin een eerste stap.

Ter verduidelijking: Het gaat om kwalitatief onderzoek van onderzoeksbureau MARE onder tien deelnemers. De resultaten geven inzicht in hun behoeften en voorkeuren. Ze zijn niet representatief voor alle inwoners van Nederland. Voor vragen over het onderzoek: communicatie@medmij.nl.